قطر انگشت ، توخالى ، استوانه‌اى شكل ، بندبند و خيلى سخت مىباشد كه به سختى مىتوان آن را شكست . برگ‌هاى آن ساقه آغوش و بدون دمبرگ ، سبز خشن ، دراز و نوك‌تيز به طول پنجاه تا شصت سانتىمتراند . گل‌هاى آن به صورت مجتمع خوشه‌اى در انتهاى ساقهء گل دهنده ظاهر مىشود . ريشهء آنكه در حقيقت ساقهء زيرزمينى اسفنجى متورم است و داراى بريدگىهاى مارپيچى مىباشد ، رنگ پوست ساقهء زيرزمينى آن زرد تيره و شفاف است ، اين ريزوم يا ساقهء زيرزمينى بويى ندارد ولى طعم آن كمى شيرين است . اين گياه در اروپا و آسيا در دامنه‌هاى هيماليا و ساير مناطق مىرويد . در هند در قسمت‌هاى كم‌ارتفاع هيماليا از كشمير تا نپال و ساير مناطق آن انتشار دارد . در ايران در گرگان ، خوزستان در مسجد سليمان ، خراسان در خرب بالا ، لرستان در شهبازان در ارتفاع 500 متر از سطح دريا و در بلوچستان همه جا در كنار جريان‌هاى آب ديده مىشود . خواص درمانى : آب جوشاندهء 20 در 1000 آن را بنوشيد . خاصيت مدرّ و نرم‌كننده دارد ، ترشحات قاعدگى را افزايش مىدهد ، ترشح شير را كاهش مىدهد و شير را قطع مىكند . نيل گياهى نام‌هاى ديگر : نيل پر طاووسى - نيل خوراكى - لاجورد - انديگونيل طبيعى . Indigotier franc - Indigotier - Indigo - indigotier des teinturiers مشخصات : ماده‌اى است آبىرنگ لاجوردى كه از برگ گياه نيل گرفته مىشود ، گياه آن از خانوادهء Leguminosae و دوساله يا چندساله است . ساقهء پرشاخهء آن به بلندى تا يك و نيم متر مىرسد . برگ‌هاى آن پرى مركب فرد معمولا يازده تا نوزده برگچه دارد ، در بعضى موارد تعداد برگچه‌ها كمى كمتر يا بيشتر است ، هر برگچه كوچك ، بيضى و نوك‌تيز است . گل‌هاى آن به شكل سنبل يا خوشه به است . زادگاه اين گياه مشرق شبه‌قارهء هندوستان و بنگال شرقى است و در مناطق حارهء آسيا و افريقا و نى هندى با ريشه و خوشه و برگ